Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί την πιο βασική εξέταση γονιμότητος για τον άνδρα. Οι βασικοί και καθοριστικοί παράμετροι που εξετάζονται είναι ο αριθμός και η συγκεντρωση των σπερματοζωαρίων, η μορφολογία τους καθώς και η κινητικότητα όπου και θεωρείται καταλυτικός παράγοντας για την γονιμοποίηση του ωαρίου. Στην συγκεκριμένη εξέταση αναφέρονται τα μικροσκοπικά στοιχεία όπως ύπαρξη σπερματίδων (άωρες μορφές σπερματοζωαρίων), τα πυοσφαίρια, οι συγκολήσεις των σπερματοζωαρίων ανα βαθμό: πρώτο, δεύτερο ή τρίτο. Το κομμάτι της μακροσκοπικής εξέτασης περιλαμβάνει το ph, την αιμοσφαιρίνη, το χρόνο ρευστοποίησης, τον όγκο του σπερματος από όπου υπολογίζουμε και τον συνολικό αριθμο, και η γλοιότητα.

Η ύπαρξη υψηλού βαθμού συγκολλήσεων, η χαμηλή ταχεία προωθητική κίνηση και ο χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων δυσχαιραίνουν την σύλληψη καθώς επίσης και η ύπαρξη πυοσφαιρίων που είναι δηλωτικό λοίμωξης. Όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης είναι σωστό να γίνεται καλλιέργεια για τα κοινά παθογόνα αλλά και για το ουρεόπλασμα, μυκόπλασμα και χλαμύδια. Σε αυτή την περίπτωση ο άνδρας θα πρέπει να απευθυνθεί στον ουρολόγο όπου και θα λάβει τη σωστή θεραπεία, καθώς και οδηγίες για τη βελτίωση της γονιμότητας.

Η προετοιμασία για την εξέταση περιλαμβάνει την αποχή από 2 εώς 5 ημέρες και την άμεση μεταφορά στο εργαστήριο σε κλασικό urobox όπως εκείνο των ούρων, ιδίως τους χειμερινούς μήνες καθ΄ότι το δείγμα επηρεάζεται από τις χαμηλές θερμοκρασίες.